Bugün çok fazla konuşmadığımız, çoğu zaman fark etmeden yanından geçtiğimiz bir hastalıktan bahsetmek istiyorum: Kelebek hastalığı, yani tıptaki adıyla Sistemik Lupus Eritematozus (SLE). Ülkemizde bu hastalıkla mücadele eden çok sayıda insan ve çocuk bulunuyor. Belki bazen birinin yüzünde kızarıklık görüp “güneş yanığıdır” ya da “cilt hassasiyeti” diye düşünüyoruz. Oysa o görüntünün arkasında zorlu bir hastalık olabilir. Kelebek hastalığı nedir? Kelebek hastalığı, vücuttaki birçok organı etkileyebilen romatizmal ve otoimmün bir hastalıktır. Yüzde, özellikle burun ve yanaklarda görülen kelebek şeklindeki kızarıklık nedeniyle halk arasında bu isimle bilinir. Otoimmün hastalıklarda bağışıklık sistemi hatalı çalışır ve kişinin kendi dokularını yabancı madde gibi görerek saldırır. Lupus hastalığında bağışıklık sistemi, vücudun önemli yapı taşlarından biri olan kollajen maddesine karşı reaksiyon gösterir. Bu nedenle hastalık yalnızca cildi değil, eklemleri, böbrekleri, sinir sistemini, kalbi ve akciğerleri de etkileyebilir. En sık görülen belirtiler Lupus hastalığı kişiden kişiye farklı belirtiler gösterebilir. Ancak en sık karşılaşılan belirtiler şunlardır: Sürekli yorgunluk ve halsizlik Burun ve yanaklarda kelebek şeklinde döküntü Güneş ışığına karşı hassasiyet Eklem ağrıları Saç dökülmesi Parmaklarda soğukta renk değişimi (Raynaud sendromu) Kas ağrıları Böbrek sorunları ve ödem Sinir sistemi sorunları (migren, denge problemleri vb.) Göğüs ağrısı ve nefes darlığı Bazı hastalarda akciğer iltihabı, kalp zarı iltihabı ve sindirim sistemi problemleri de görülebilir. Neden ortaya çıkar? Lupus hastalığının kesin nedeni henüz tam olarak bilinmemektedir. Ancak uzmanlara göre şu faktörler hastalığın oluşumunda rol oynayabilir: Genetik yatkınlık Çevresel faktörler Stres Ultraviyole ışınlar Bazı enfeksiyonlar Bazı ilaçlar Ayrıca kadınlarda erkeklere göre daha sık görülmesinde östrojen hormonunun etkili olduğu düşünülmektedir. Tanısı nasıl konur? Lupus hastalığının tanısı çoğu zaman kolay değildir. Çünkü belirtileri birçok farklı hastalıkla karışabilir. Tanı koyabilmek için doktorlar; Tam kan sayımı Böbrek testleri Akciğer grafisi ANA testi Anti DNA testi gibi çeşitli kan ve görüntüleme testlerinden yararlanırlar. Tedavisi var mı? Ne yazık ki lupus hastalığının kesin bir tedavisi yoktur. Ancak doğru tedavi ile hastalığın ilerlemesi yavaşlatılabilir ve belirtiler kontrol altına alınabilir. Bu nedenle erken tanı çok önemlidir. Tedavide genellikle; İltihap giderici ilaçlar Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar Steroid tedavileri Kan sulandırıcı ilaçlar kullanılabilir. Peki biz ne yapabiliriz? Avrupa’nın birçok ülkesinde bu tür kronik hastalıklarla mücadele eden insanlara ciddi maddi ve sosyal destekler veriliyor. Ülkemizde ise bu desteklerin yeterli olmadığı sık sık dile getiriliyor. Bu hastalıkla mücadele eden birçok kişi özel kremler, şampuanlar ve çeşitli tedavi ürünlerine ihtiyaç duyuyor. Ama unutmayalım; Bu hastalar çoğu zaman maddi yardımdan önce manevi destek bekliyor. Toplum olarak kendimizi bir an onların yerine koymayı denesek, yanlarında olduğumuzu hissettirsek bile bu çok kıymetlidir. Anne babalara bir tavsiye Çocuklarımız dünyaya geldikten sonra, belirli hastalıklar açısından düzenli sağlık kontrollerini ihmal etmeyelim. Erken tanı, birçok hastalıkta olduğu gibi lupus hastalığında da hayat kurtarıcı olabilir. Son olarak şunu unutmayalım: Sağlık, hayatın en değerli hazinesidir. Bu nedenle hem kendi sağlığımıza hem de çevremizdeki insanların sağlığına karşı daha duyarlı olalım. Sağlıcakla kalınız. Mahmut ÇİÇEKDAĞI