TBB’den avukatlar için yapay zeka kullanım rehberi... Mesleki sorumluluk yapay zekaya devredilemez

Türkiye Barolar Birliği (TBB), yapay zeka araçlarının avukatlık faaliyetlerinde güvenli, bilinçli ve mesleki yükümlülüklerle uyumlu şekilde kullanılmasına yönelik “Avukatlar İçin Yapay Zeka Kullanımı Tavsiye Rehberi”ni yayımladı.ANKARA (İGFA) - TBB Bilişim ve Teknoloji Hukuku Komisyonu tarafından hazırlanan rehberde, mesleki sırların korunması, kişisel verilerin güvenliği, insan denetimi, hukuki doğrulama ve avukatın nihai sorumluluğu gibi başlıklarda temel ilke ve ölçütler belirlendi. “MESLEKİ SORUMLULUK YAPAY ZEKAYA DEVREDİLEMEZ” TBB Başkanı Av. R. Erinç Sağkan, rehberin önsözünde yapay zekanın doğru kullanılması halinde savunma hakkını güçlendirebileceğini, hukuki hizmetlerin niteliğini artırabileceğini ve mesleki verimliliğe katkı sağlayabileceğini belirtti. Sağkan, avukatlığın bağımsızlık, sır saklama, mesleki özen ve etik sorumluluk üzerine kurulu kamusal bir meslek olduğuna dikkat çekerek, “Avukat yapay zekadan yararlanabilir ancak mesleki sırrı, kişisel verileri, müvekkilin menfaatini, nihai hukuki muhakemeyi ve mesleki sorumluluğu hiçbir aşamada yapay zekaya veya üçüncü kişilere devredemez” ifadelerini kullandı. HALÜSİNASYON RİSKİNE DİKKAT ÇEKİLDİ Rehberde, yapay zekanın gerçekte bulunmayan içtihat, mevzuat veya kaynak üretmesi anlamına gelen “halüsinasyon” riskine vurgu yapıldı. Bu nedenle yapay zeka çıktılarının, resmî ve güvenilir kaynaklardan doğrulanmadan mahkemeye, idareye, müvekkile veya üçüncü kişilere sunulmaması gerektiği belirtildi. MÜVEKKİL SIRRI VE KİŞİSEL VERİ İÇİN SINIRLAR Tavsiye rehberi, kamuya açık veya sözleşmesel güvenceleri yetersiz sistemlere anonimleştirilmemiş müvekkil bilgileri, özel nitelikli kişisel veriler, dosya içerikleri, ticari sırlar ve stratejik müzakere bilgilerinin aktarılmaması gerektiğini ortaya koydu. Ayrıca kişisel veri işleyen yapay zeka sistemlerinde verilerin nerede işlendiği, saklandığı, model eğitiminde kullanılıp kullanılmadığı ve üçüncü kişilere aktarım durumu gibi başlıkların mutlaka değerlendirilmesi gerektiği kaydedildi. Rehberde yapay zeka kullanımı; serbest yardımcı kullanım, sınırlı ve kontrollü kullanım, özel güvenceye ve gerekli hâllerde onama bağlı kullanım ve yasak kullanım şekilleri olmak üzere dört grupta sınıflandırıldı. Genel mevzuat araştırması ve kamuya açık metinlerin özetlenmesi düşük riskli kullanım alanı olarak görülürken, dilekçe ve sözleşme taslakları ile içtihat ön elemesinde insan denetimi ve veri güvenliğinin zorunlu olduğu vurgulandı. TBB, avukatlık bürolarının kendi ihtiyaçlarına uygun yazılı bir yapay zeka kullanım politikası oluşturmasını da tavsiye etti. Bu kapsamda, hangi araçların kullanılacağı, hangi verilerin sisteme aktarılmayacağı, yetkilendirme düzeyleri, doğrulama süreçleri ve olası ihlallerde izlenecek yöntemlerin önceden belirlenmesi önerildi. İlgili rehbere ulaşmak için tıklayabilirsiniz