Adrasan’da Derin Deniz Deşarjı Tartışması: “Sıfır Deşarj” Çağrısı

  SEÇKİNHABERTV- KUMLUCA- Adrasan Koyu’nda planlanan atıksu arıtma tesisi ve derin deniz deşarjı projesine yönelik eleştiriler gündemde. Projeye karşı çıkan teknik görüşte, bölgenin “Önemli Doğa Alanı” ve SİT statüsü nedeniyle en güvenli çözümün “sıfır deşarj” yaklaşımı olduğu savunuldu. Adrasan Koyu’nda planlanan kanalizasyon toplama hattı, ileri biyolojik arıtma tesisi ve yaklaşık 1,5–2 kilometre açıkta 40–50 metre derinliğe yapılması öngörülen derin deniz deşarjına ilişkin değerlendirme metninde, projenin Adrasan’ın hassas ekosistemi açısından risk taşıdığı ileri sürüldü. Metinde, Adrasan’ın Önemli Doğa Alanı ile 1. ve 3. derece doğal SİT niteliği taşıdığı hatırlatılarak; bölgenin Akdeniz Foku ve Caretta caretta gibi türler açısından kritik habitatlar barındırdığı vurgulandı. Koy tabanındaki Posidonia oceanica deniz çayırlarının ise ekosistemin “en kırılgan unsurlarından” olduğu ifade edildi. “Oligotrofik sistemde besin yükü artabilir” iddiası Metinde, Adrasan’ın “oligotrofik” yani besin maddesi açısından fakir ve bu nedenle berrak bir su karakterine sahip olduğu belirtilerek, ileri arıtma çıkışında dahi azot ve fosforun tamamen sıfırlanamayacağı; bu yükün koy gibi sakin alanlarda alg artışını tetikleyebileceği iddia edildi. “İnşaat süreci ve arıza senaryoları” vurgusu Deşarj boru hattı döşeme sürecinde deniz tabanında müdahale olacağı, bunun deniz çayırları için tahribat riski taşıdığı ifade edildi. Ayrıca tesisin enerji kesintisi, pompa arızası ya da hat kırılması gibi durumlarda kısmen arıtılmış suyun koyu etkileyebileceği belirtilerek, bu risklerin Adrasan turizmi ve yerel ekonomi üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabileceği savunuldu. Alternatif öneri: “Denize sıfır deşarj” Metinde önerilen alternatif çözüm paketi; MBR (membran biyoreaktör) gibi daha ileri arıtma teknolojileri, ileri oksidasyon/UV gibi ilave süreçler ve arıtılmış suyun tarımsal sulama, peyzaj sulama, yangın havuzları ve yeraltı suyu beslemesi gibi alanlarda yüzde 100 geri kullanımını içeriyor. Ayrıca büyük tesislerde “yerinde arıtma/geri kullanım” gibi desantralize sistemlerin yükü azaltabileceği belirtiliyor. Metinde son olarak, projenin yeniden değerlendirilmesi ve yerel paydaşlarla birlikte “sıfır deşarj” ilkesini esas alan yeni bir süreç başlatılması çağrısı yapıldı. Kaynakça ve İleri Okuma Adrasan’da planlanan atıksu arıtma ve derin deniz deşarjı projelerine ilişkin teknik değerlendirmelerde başvurulan temel mevzuat ve uluslararası örnekler: Türkiye Mevzuatı • Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (SKKY) – T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi Avrupa Birliği Düzenlemeleri • Urban Waste Water Treatment Directive (91/271/EEC) – Avrupa Komisyonu Uluslararası Kurumlar ve Teknik Rehberler • UN-Water – Su ve sanitasyonun insan hakkı çerçevesi • U.S. Environmental Protection Agency (EPA) – Municipal Wastewater Treatment Systems Primer Uluslararası Uygulama Örnekleri • Singapore PUB – NEWater (atıksu geri kazanım modeli) • Orange County Water District – Groundwater Replenishment System (yeraltı suyu besleme sistemi) • Boston Harbor Project – ABD Doğa Tabanlı Çözümler • EPA – Constructed Wetlands (Yapay Sulak Alan Sistemleri)